Bab Lbladباب البلاد
Lougha: Darija

Lmaghrib

Lblad nhar b nhar: l3otal, nnmari dyal l'urgence w chnou khassek t3ref 9bel ma tewsel.

Ch7al kat3ref Lmaghrib?

Sswal dyal lyoum

Sswal wa7ed f nhar. Rje3 ghedda bach ma tt9te3ch ssilsila dyalek.

Ina mdina fiha a9dem jami3a f l3alam lli ba9a khddama?

Wach f khbarek?

Jami3at L9arawiyyin f Fes essatha mra f 859, smiytha Fatima Lfihriya. UNESCO w Guinness World Records kay3tarfou biha b7ala a9dem jami3a f l3alam lli ba9a khddama.

Lmaghrib b lar9am

  • 710 850kilomètre mrebbe3
  • 36,8melyoun d sokkan
  • 12jihat
  • 3 500kilomètre dyal ssa7el
  • 4 167mètre f l9emma dyal Toubkal
  • 9mawa9i3 dyal ttorat l3alami

57 7aja khassek t3refha 3la Lmaghrib

  1. Jami3at L9arawiyyin f Fes essatha mra f 859, smiytha Fatima Lfihriya. UNESCO w Guinness World Records kay3tarfou biha b7ala a9dem jami3a f l3alam lli ba9a khddama.
  2. Jbel Toubkal, b 4,167 mètre, howa a3la 9emma f chamal Ifri9ya.
  3. F 1777 Lmaghrib kan awwel blad 3taref b Marikan. Mo3ahadat sada9a dyal 1786 hiya atwel mo3ahada ma t9et3atch f tarikh Marikan.
  4. La Légation américaine f Tanja hiya lwa7ida lli msejjla US National Historic Landmark berra Marikan.
  5. Les fossiles lli tl9aw f Jbel Irhoud, gherb Marrakech, 3mrhoum te9riban 300,000 3am. Homa a9dem ba9aya m3roufa dyal nnaw3 dyalna.
  6. L39i9 dyal lme7ar lli tl9a f ghar Bizmoune 9rib l Swira 3mrou te9riban 142,000 3am, a9dem 7li tl9a tal daba.
  7. Ssem3a dyal Msjid Hassan II f Casa 3alya 210 mètre, w jouz mn ljame3 mebni fou9 l'Atlantique.
  8. Fes Lbali, lmdina l9dima dyal Fes, mn kbar lmanate9 f l3alam lli ma kaydkhlouhach tomobilat.
  9. Chejrat argan ma katkber bou7dha te9riban f 7ta blasa mn ghir janoub gherb Lmaghrib. Lghaba dyalha ma7miya dyal lbiosphère 3nd UNESCO.
  10. Lmaghrib 3ndou te9riban 70% mn l'i7tiyat lm3rouf dyal lfosfat f l3alam.
  11. F 2022 Ousoud l'Atlas wellaw awwel fer9a ifri9iya, w awwel fer9a 3arabiya, katewsel l nness nnihai dyal Lmondial.
  12. Lmaghrib ghadi ynddem Lmondial dyal 2030 m3a Sbanya w Portugal.
  13. Al Boraq, lli t7ell f 2018 bin Tanja w Casa, howa awwel tran dyal ssor3a l3alya f Ifri9ya. Kayjri tal 320 km/h.
  14. Tanger Med howa akbar marsa dyal les conteneurs f Ifri9ya w f la Méditerranée.
  15. Noor Ouarzazate wa7ed mn akbar lmo7ettat dyal tta9a chemsiya f l3alam.
  16. Ibn Battouta, lli tzad f Tanja f 1304, safer te9riban 120,000 kilomètre f tlatin 3am, mn gherb Ifri9ya tal Chinwa.
  17. Lkoutoubia f Marrakech, Sem3at Hassan f Rbat w La Giralda f Sevilla swame3 khwatat, kollhoum bnawhoum Lmouwa77idin f l9ern 12.
  18. Lfilm Casablanca, lli khrej f 1942, tsewwer kollou f Hollywood. 7ta mechhed ma tsewwer f Lmaghrib.
  19. Ait Ben Haddou w les studios dyal Ouarzazate kaybanou f Lawrence of Arabia, Gladiator w Game of Thrones.
  20. Ifrane tsejjlat fiha a9ell 7arara t9asat f Ifri9ya: 23.9 °C te7t sifr, nhar 11 fbrayer 1935.
  21. L9erd dyal l'Atlas lmtewsset (macaque de Barbarie) howa lmacaque lwa7id lli 3ayech berra Asya.
  22. Oukaimeden, fou9 Marrakech, mn a3la les stations dyal ski f Ifri9ya, b télésiège kaytle3 tal te9riban 3,200 mètre.
  23. Lmaghrib howa lblad l'ifri9i lwa7id lli 3ndou ssa7el 3la l'Atlantique w 3la la Méditerranée b jouj: te9riban 3,500 kilomètre f lmejmou3.
  24. F boughaz Jabal Tari9, Lmaghrib w Sbanya ma binathoum ghir 14 kilomètre.
  25. Tamazight lougha rasmiya, m3a l3arbiya, mn ddostour dyal 2011. Kattekteb b 7rouf tifinagh.
  26. Yennayer, ras l3am lamazighi, 3otla rasmiya mkhellsa mn 2024.
  27. Seksou dkhel l lista dyal ttorat ghir lmaddi dyal UNESCO f 2020, f dossier mochtarak bin Lmaghrib, Dzayer, Tounes w Mouritanya.
  28. UNESCO sejjlat lmousi9a dyal Gnawa f 2019 w tbourida, lhejma dyal lkhil b lbaroud, f 2021.
  29. Lkelma Morocco jaya mn Marrakech. B lfarisiya w b l'ourdou, lblad kamla ba9a kattsemma Marrakech.
  30. B l3arbiya lblad smiytha al-Maghrib: lblasa fin katghreb chemch.
  31. Rraya l7emra b nnejma lkhedra dyalha lli fiha khemsa d ryous tarikhha mn 1915.
  32. Dar dbegh Chouara f Fes katdbegh jjloud f sshrej dyalha dyal l7jer mn l9oroun lwosta.
  33. Lmaghrib howa awwel blad f l3alam f tesdir dyal sserdin f l7kak.
  34. Mo3dam zz3fran lmaghribi kayji mn Taliouine f l'Atlas Sghir. Nnewwar kayt9tef b lyedd m3a lfjer f lekher dyal lkhrif.
  35. Kol chher may, Kelaat M'Gouna kat7tafel b jjni dyal lwerd f la vallée dyal lwerd.
  36. Atay b n3na3 wella lmechroub lwatani f l9ern 19, mnin wsel atay lkhder dyal Chinwa 3la yed ttojjar lbritaniyin.
  37. Marathon des Sables kay9te3 te9riban 250 kilomètre f sse7ra lmaghribiya f setta d lmara7il.
  38. Les dunes dyal Erg Chebbi, 9rib l Merzouga, kaywslou tal te9riban 150 mètre.
  39. Chellalat dyal Ouzoud kayti7ou mn te9riban 110 mètre. Homa a3la chellalat f lblad.
  40. Chaouen tbnat f 1471.
  41. Mn 1923 tal 1956 Tanja kant manti9a dawliya, kaysiyyrouha ch7al mn dawla ajnabiya mejmou3in.
  42. Ddawla l'idrisiya essat awwel dawla maghribiya f 788. Fes, l3asima dyalha, tbnat 3am mn be3d.
  43. Ddawla l3alawiya kat7kem mn l9ern 17. Lmaghrib mn a9dem lmamlakat f l3alam.
  44. Lmaghrib 3ndou tes3oud d lmawa9i3 f ttorat l3alami dyal UNESCO, mn lmdina l9dima dyal Fes tal Rbat, l3asima l3asriya.
  45. La lagune dyal Dakhla mn achher lblayes dyal kitesurf f l3alam, b rri7 te9riban 300 youm f l3am.
  46. L'i7sa dyal 2024 7seb 36.8 melyoun d sokkan.
  47. Lmaghrib fih 12 jiha, mn Tanja-Tetouan-Lhoceima f chamal tal Dakhla-Oued Ed-Dahab f jjanoub.
  48. Zzellij kaytsaweb hakka: zzellijat lmtliyin kayt9ett3ou b lyedd chkal sghar, w mn be3d kaytjem3ou wjehhoum lte7t b7al puzzle.
  49. Tajine howa chhiwa w howa tani lma3oun dyal ttin lli kattib fih. Lghta dyalou, lli b7al l9om3, kayrejje3 lbkhar lte7t fou9 lmakla.
  50. Jam3 Lfna 3awnat bach tji l UNESCO lfikra dyal ttorat ghir lmaddi. Ssa7a kant mn awwel tto7af lli t3elnou, f 2001.
  51. Volubilis, 9rib l Meknes, kant mdina romaniya. Les mosaïques dyalha ba9yin f blasthoum, te7t sma.
  52. Festival Mawazine f Rbat mn les festivals dyal lmousi9a lli kay7edrou lihoum nnas ktar f l3alam.
  53. Lmassira lkhadra dyal 6 nowanbir 1975 jem3at 350,000 wa7ed mchaw fiha bla sla7.
  54. Dderhem smiytou jaya mn drachma lyounaniya.
  55. Swira kant smiytha Mogador. Zzna9i dyalha lmestrin trsmou f snin 1760 l sseltan Sidi Mohammed ben Abdallah.
  56. Sem3at Hassan f Rbat kan lmefroud tkoun a3la sem3a f l3alam. Lkhedma 7ebsat f 1199, f 44 mètre.
  57. L7erf yaz dyal tifinagh kayn f west rraya lamazighiya. Kayt9ra b7ala ramz dyal l'insan l7orr.

Lmaghrib b tawarikh

  1. 788Moulay Idriss Lewwel esses awwel dawla maghribiya. Fes jat mn be3d f 789.
  2. 859Fatima Lfihriya essat L9arawiyyin f Fes.
  3. 1070Lmourabitin bnaw Marrakech.
  4. 1147Lmouwa77idin khdaw Marrakech w mn be3d bnaw Lkoutoubia, Sem3at Hassan w La Giralda.
  5. 1269Lmriniyin khdaw l7okm w reddou Fes 3asima dyal l3ilm.
  6. 1578Me3rakat lmlouk ttlata f Wad Lmkhazen sallat ttama3 dyal Portugal f Lmaghrib.
  7. 1672Moulay Ismail bda 7okm dyal 55 3am w dar Meknes 3asima dyalou.
  8. 1777Lmaghrib awwel blad 3taref b Marikan.
  9. 1912Mo3ahadat Fes dart l7imaya lfransawiya, m3a manti9a sbanyoliya f chamal w f jjanoub.
  10. 1944Wati9at l'isti9lal t9eddmat nhar 11 yanayer.
  11. 1953Sseltan Mohammed V tnfa nhar 20 ghocht. Bdat Tawrat lmalik w cha3b.
  12. 1956Lmaghrib rejje3 l'isti9lal dyalou.
  13. 1975Lmassira lkhadra, nhar 6 nowanbir.
  14. 1999Lmalik Mohammed VI tle3 l l3arch nhar 30 youlyouz.
  15. 2011Ddostour jdid redd tamazight lougha rasmiya.
  16. 2022Ousoud l'Atlas wslou l nness nnihai dyal Lmondial f Qatar.
  17. 2030Lmaghrib kaynddem Lmondial m3a Sbanya w Portugal.

Mawa9i3 ttorat l3alami

  • Lmdina l9dima dyal Fes1981
  • Lmdina l9dima dyal Marrakech1985
  • Le9ser dyal Ait Ben Haddou1987
  • Lmdina ttarikhiya dyal Meknes1996
  • Lmaw9i3 l'atari dyal Volubilis1997
  • Lmdina l9dima dyal Tetouan1997
  • Lmdina l9dima dyal Swira2001
  • Lmdina lbortghaliya dyal Mazagan, Jdida2004
  • Rbat, 3asima 3asriya w mdina tarikhiya2012

Ttorat l7ay lli 3tarfat bih UNESCO

  • Sa7at Jam3 Lfna2008
  • Moussem Tan-Tan2008
  • Festival dyal 7ebb lmlouk f Sefrou2012
  • Argan: ssen3a w l3wayed dyalou2014
  • Taskiwin, che7a 7erbiya dyal gherb l'Atlas lkbir2017
  • Gnawa2019
  • Seksou2020
  • Tbourida2021
  • Lmel7oun, chi3r mghenni2023

Ssna3a t9lidiya

Zellij
Zellijat mtliyin kayt9ett3ou b lyedd nejmat w chkal b bezzaf d jjnab, w mn be3d kaytrekkbou f mosaïques handasiya. Fes w Tetouan homa l3awasim dyalou.
Tadelakt
Jir kaytmelles b 7ejra dyal lwad w sabon beldi 7ta ywelli mles w ma kaydouwwezch lma. Tzad f Marrakech.
Lfekhkhar
Zre9 w byed f Fes, b lalwan f Asfi, khder f Tamegroute.
Zzrabi
Kol jiha 3ndha lougha dyalha: ssouf lbida dyal Beni Ourain, zz3frani w le7mer dyal Taznakht, w chrawet lmst3mlin dyal boucherouite.
Jjeld
Kayddbegh f Fes w Marrakech kif kan hadi 9oroun, w mn be3d kayt9te3 blaghi, chkayer w poufs.
L3oud dyal l3er3ar
L3o9da m3ettra dyal l3er3ar, mrsse3a b 3oud l7amed w ssdef f les ateliers dyal Swira.
Le7li dyal nn9ra
Lkhlalat, ddbalej w l'émail dyal Tiznit w l'Atlas Sghir.
L9eftan w ttarz
L9eftan dyal Fes, ttarz dyal Rbat w Tetouan, w ssfifa w l39ad lli kaytsawbou b lyedd.

Lmousi9a

Lmousi9a l'andalousiya
Rrépertoire classique lli ja mn l'Andalous, kaytl3eb f Fes, Tetouan w Rbat.
Lmel7oun
9sayed twal b ddarija, kayghenniwhoum ssnay3iya dyal Meknes, Fes w Marrakech.
Gnawa
Lmousi9a dyal jjedba, b lgenbri w le9ra9eb dyal l7did, ddar dyalha Swira w Marrakech.
Chaabi
Lmousi9a cha3biya dyal le3rasat w lfera7at, f lblad kamla.
L3ita
Ssi7a dyal ssehoul dyal l'Atlantique, hazzinha swat chchikhat.
Ahidous w ahwach
Che7at w aghani jama3iya kbar dyal l'Atlas lmtewsset, l'Atlas lkbir w Souss.
Reggada
Che7a 7erbiya dyal chcher9, b dderb dyal rjlin 3la lerd w lgesbat.
Lmousi9a l7essaniya
Chi3r mghenni dyal sse7ra, b l3oud dyal tidinit w lharpe dyal ardin.

Mtal w klmat dyal kol nhar b Darija

T3allem ahemm lkelmat b ddarija

  • اللي بغا العسل يصبر لقريص النحلLli bgha l3sel isber l9ris n7elLli bgha chi 7aja zwina khassou ysber 3la sso3oubat dyalha.
  • دير الخير وانساهDir lkhir w nsah3awen nnas bla ma ttsenna chi 7aja f lmo9abil, w ma tb9ach tfekker f dakchi lli derti.
  • الصبر مفتاح الفرجSber mefta7 lfarejIla sberti, lmochkil ghadi yt7ell. Ssber howa lli kayjib lfaraj.
  • قطرة قطرة كيحمل الواد9etra 9etra kay7mel lwadB chwiya b chwiya katwsel l chi 7aja kbira. Kol 7aja sghira kat7seb.
  • اللي فات ماتLli fat matLli daz ma b9ach. Nsah w kemmel l 9eddam.
  • يد وحدة ما كتصفقشYed we7da ma katseffe9chBou7dek ma t9der tdir 7ta 7aja kbira. Khass nnas yt3awnou.
  • الجار قبل الدارLjar 9bel ddar9bel ma tkhtar ddar, chouf m3amen ghadi tskon. Ljiran lmezyanin homa lewwlin.
  • بالمهل كيتكال بودنجالBelmhel kaytkal boudenjalMa tzrebch. Khoud w9tek w kolchi ghadi ytsala.
  • كل تأخيرة فيها خيرةKoul ta2khira fiha khiraIla t3ettlat chi 7aja, ymken ykoun f dakchi lkhir lik.
  • المزوق من برا آش خبارك من الداخلLmzewwe9 men berra, ach khbarek men ldakhelChi 7aja zwina mn berra, walakin chnou kayn ldakhel? Ma t7kemch 3la nnas b lmendar.
  • اللي حفر شي حفرة كيطيح فيهاLli 7fer chi 7efra kayti7 fihaLli bgha ydorr chi wa7ed, ddarar kayrje3 3lih howa.
  • عاش من شافك3ach men chafekKaytgal mnin katl9a chi wa7ed ma cheftih hadi modda twila. Kelma b kelma: l3mer twil l lli chafek.
  • بالصحة والراحةBse77a w ra7aDo3a b ssi77a w rra7a. Kaytgal mn be3d lmakla, l7lla9, l7emmam wla chi chrya jdida.
  • الله يعطيك الصحةLlah y3tik se77aChoukran, khdma mezyana. Kelma b kelma: kantleb mn Llah y3tik ssi77a.
  • تبارك الله عليكTbarkellah 3likBravo, derti khdma mezyana. Kelma b kelma: lbaraka dyal Llah 3lik.
  • الله يرحم الوالدينLlah yr7em lwalidinChoukran mn l9elb. Kelma b kelma: do3a b rre7ma l lwalidin dyalek.
  • شوية بشويةChwiya b chwiyaBla zerba, 7aja mora 7aja.
  • ما كاين مشكلMakayn mouchkilMa kayn bas, kolchi mezyan.
  • واخاWakhaMwafe9, ok.
  • بزافBezzafKtir, b kemmiya kbira.
  • داباDabaF had llahda. F Lmaghrib t9der t3ni 7ta mn hna chwiya.
  • لاباس؟ كلشي بخير؟Labas? Koulchi bikhir?Sswal 3la l7al: kif nta? Wach kolchi mezyan?
  • توحشتكTwe77echtekKatgoulha l chi wa7ed b3id 3lik w bghiti tchoufou.
  • طريق السلامةTri9 slamaKantmenna lik tsafer w tewsel b khir.
  • الله يسهلLlah ysehelDo3a bach kolchi ydouz b sohoula. Kaytgal 9bel ay mechrou3, sfer wla mti7an.
  • مرحبا بيكMer7ba bikDdar darek, 7na fer7anin b mjitek.
  • قطران بلادي ولا عسل البلدان9etran bladi wla 3sel lbouldanBladek, wakha tkoun s3iba, 7sen lik mn blad nnas wakha tkoun zwina.
  • اللي تلف يشد الأرضLli tlef ychedd lardIla tweddrti w ma 3reftich ma tdir, tbet f blastek w rje3 l dakchi lli kat3ref.
  • على سلامتك3la slamtekKaytgal l lli rje3 mn sfer: fer7anin belli wselti b khir.
  • خوك خوك لا يغرك صاحبكKhouk khouk, la yghrek sa7bekLli mn demmek kayb9a dima m3ak. Lfamila hiya lewwla.
  • الله يخلفLlah ykhlefDo3a bach Llah y3ewwed l moul ddar dakchi lli 9eddem. Kaytgal bach tchker lli 3rd 3lik mn be3d lmakla.

L3otal rrasmiya

L'idarat, lbnak w les consulats kaysddou f had liyam. L3yad ddiniya kaytbeddlou kol 3am.

Ras l3am1 janvier
Dikra ta9dim wati9at l'isti9lal11 janvier
Yennayer, ras l3am lamazighi14 janvier
3id choghl1 mai
3id l3arch30 juillet
Dikra Oued Ed-Dahab14 août
Tawrat lmalik w cha3b20 août
3id chabab21 août
3id lwa7da31 octobre
3id lmassira lkhadra6 novembre
3id l'isti9lal18 novembre
Ras l3am lhijriTtarikh kaytbeddel kol 3am
Lmiloud, nhar tzad nnabiTtarikh kaytbeddel kol 3am
3id lfitrTtarikh kaytbeddel kol 3am
3id lad7aTtarikh kaytbeddel kol 3am

Tawarikh ddiniya ghir t9dir. Lmaghrib kaytebbetha mn be3d ma kaytchaf lhilal.

Nnmari dyal l'urgence f Lmaghrib

  • Lboulis, f lmdina19
  • Lboulis, mn portable190
  • Ljadarmiya lmalakiya, berra lmodon177
  • Lpompiers w l'ambulance15
  • Lpompiers w l'ambulance, mn portable150
  • L'urgence tibbiya, SAMU141

Mezyan t3ref 9bel ma tewsel

  • Ssa3a: mn 20 septembre 2026 Lmaghrib f GMT l3am kamel. Ssa3a ma b9atch kattbeddel f Rmdan.
  • L7edd dyal ssor3a: 60 km/h f lmdina, 100 f tor9an lkbar, 120 f l'autoroute. Les radars bezzaf.
  • Lpéage dyal l'autoroute kaytkhelles b cash, b la carte wla b badge Jawaz.
  • Ddow 220 volt b les prises dyal Oroppa lli 3ndhoum jouj d lbroches mdowwrin.
  • Tlata d charikat dyal téléphone kaybi3ou cartes SIM prépayées ila werriti lhawiya: Maroc Telecom, Orange w inwi.
  • Les drones kayt7ejzou f la douane illa ila 3ndek rokhsa.