Messing, hout, leer en aardewerk onderhouden
Dienbladen en theepotten, dozen van thuyahout, leren poefen, beschilderde borden: hoe je ze schoonmaakt, wat ze beschadigt en hoe je de geur van een nieuwe poef kwijtraakt.
Marokkaans ambachtswerk is gemaakt van natuurlijke materialen die reageren op water, zon en verwarming. Met een paar gewoonten blijft het een leven lang mooi.
In het kort
- Niets op deze pagina mag in de vaatwasser.
- Droog metaal meteen na het wassen af. Het zijn de watervlekken die messing en zilverkleurige dienbladen dof maken.
- Houd hout en leer weg van radiatoren en direct zonlicht.
- Beschilderd, decoratief aardewerk is om in op te dienen en te tonen, niet om in te koken.
Messing en koper
- Gewoon onderhoud: warm zeepsop, een zachte doek, en meteen afdrogen.
- Om de glans terug te krijgen: wrijf met een halve citroen die je in fijn zout hebt gedoopt, of met een papje van azijn, zout en bloem. Laat tien minuten inwerken, spoel, droog af en wrijf op.
- Gelakt messing, dat glanzend blijft en nooit donker wordt: alleen zeepsop. Poetsmiddel en citroen halen de lak eraf.
- De donkere tint van oud messing is een patina, en veel mensen vinden die mooier. Beslis voor je gaat poetsen: het duurt jaren voor die tint terug is.
- Groene vlekjes op koper: citroen en zout, daarna goed spoelen.
- Koperen pannen moeten vanbinnen vertind zijn om ze voor eten te gebruiken. Laat ze opnieuw vertinnen als het koper erdoor komt.
Theepotten en dienbladen
- De meeste Marokkaanse theepotten en dienbladen zijn van nieuwzilver (maillechort) of geplateerd messing, niet van massief zilver.
- Was met de hand af, droog meteen af en poets af en toe op met een zilverdoek.
- Theeaanslag in een theepot: vul de pot met heet water en een lepel baking soda, laat één uur staan en spoel. Schuur de binnenkant nooit.
- Een theepot die op het vuur gaat, moet daarvoor gemaakt zijn. Decoratieve theepotten hebben gesoldeerde naden die smelten: vraag het bij aankoop.
- Bewaar theepotten met het deksel open, zodat de binnenkant droogt.
Thuya, ceder en beschilderd hout
- Thuya uit Essaouira is een wortelhout met een sterke tekening en een warme geur. Het barst als het uitdroogt: geen radiator, geen zonnige vensterbank.
- Stof af met een droge doek. Wrijf er twee keer per jaar een beetje bijenwas of een paar druppels olie in en wrijf op.
- Een witte kring van een heet glas verdwijnt vaak met een beetje olie en geduld.
- Ceder houdt zijn geur jarenlang en houdt motten weg. Licht schuren aan de binnenkant van een cederhouten kist brengt de geur terug.
- Beschilderd hout (zouak) op deuren, tafels en planken: alleen afstoffen. Water doet de verf loskomen.
Leren poefen en tassen
- Poefen worden leeg verkocht, zodat ze plat kunnen reizen. Vul ze met oude kleren, handdoeken of kussenvulling, stevig aangedrukt; in een goede poef gaat meer dan je denkt.
- De geur van een nieuwe poef komt van het traditionele looien. Laat hem voor het vullen enkele dagen open in de frisse lucht liggen, uit de zon, met baking soda of koffiedik erin.
- Geverfd leer kan kleur afgeven op een licht tapijt of een lichte sofa, vooral als het vochtig is. Test met een witte doek, en houd donkere poefen in het begin weg van lichte tapijten.
- Maak schoon met een nauwelijks vochtige doek. Voed het leer twee keer per jaar met een kleurloze leercrème.
- Zon doet leer verbleken en uitdrogen. Regen laat vlekken na: laat het leer langzaam drogen, weg van warmte.
Aardewerk en keramiek
- Blauw-wit uit Fez, de kleuren van Safi, het groen van Tamegroute: met de hand afwassen, en niet in de magnetron als er metaalverf op zit.
- De glazuren van decoratieve stukken zijn niet altijd gemaakt voor voedsel. Gebruik ze voor brood, fruit en droge koekjes, of als decoratie.
- Gebruik om te koken, en voor zuur voedsel zoals tomaat, citroen en azijn, alleen stukken die als voedselveilig en loodvrij worden verkocht.
- Ongeglazuurde terracotta neemt alles op: geen geparfumeerde zeep, en laat ze helemaal drogen voor je ze opbergt.
- Een serveerschaal met beschadigd glazuur: houd die als decoratie.
Fouten om te vermijden
- De vaatwasser, voor welk stuk dan ook.
- Gelakt messing poetsen.
- Een doos van thuyahout op een plank boven een radiator.
- Een poef vullen op de dag dat hij aankomt, met geur en al.
- Koken in een beschilderde souvenirtajine.