Leer Darija: de belangrijkste woorden
De woorden van elke dag, voor kinderen die ver van Marokko opgroeien en voor iedereen die met de familie in Marokko wil praten. Elk woord staat in Latijnse letters, zoals Marokkanen in berichtjes schrijven, en in Arabische letters.
Zo lees je de Latijnse spelling
Marokkanen schrijven Darija in Latijnse letters, met een paar cijfers voor de klanken die het Frans en het Engels niet hebben.
- 3ع
- Een diepe klank uit de keel, zoals in 3afak.
- 7ح
- Een sterke h met veel lucht, zoals in L7amdoulah.
- 9ق
- Een k diep achter in de keel, zoals in 9rib.
- 2ء
- Een korte onderbreking in de stem, zoals in L3a2ila.
- khخ
- Klinkt als de g in goed, zoals in Khouya.
- ghغ
- Klinkt als de Franse r, zoals in Ghali.
- chش
- Klinkt als sj in sjaal, zoals in Chouf.
- ouو
- Klinkt als oe in boek, zoals in Koul.
Hallo, dank je en tot ziens 16
- Salam 3likomالسلام عليكمHallo. Letterlijk: vrede zij met u.
- W 3likom salamوعليكم السلامHet antwoord op Salam 3likom.
- Sba7 lkhirصباح الخيرGoedemorgen.
- Msa lkhirمسا الخيرGoedenavond.
- Labas?لاباس؟Gaat het goed? Is alles in orde?
- Labas, l7amdoulahلاباس، الحمد للهHet gaat goed, God zij dank.
- Kidayr? / Kidayra?كيداير؟ / كيدايرة؟Hoe gaat het met je? (tegen een man / tegen een vrouw)
- ChoukranشكراDank je.
- Baraka llahou fikبارك الله فيكDank je. Letterlijk: God zegene je.
- Bla jmilبلا جميلGraag gedaan. Geen dank.
- 3afakعافاكAlsjeblieft.
- Sme7 liyaسمح لياSorry. Pardon.
- Mer7baمرحباWelkom.
- BslamaبالسلامةTot ziens.
- Tsba7 3la khirتصبح على خيرWelterusten.
- MabroukمبروكGefeliciteerd.
Vragen en korte antwoorden 16
- Chkoun?شكون؟Wie?
- Achnou?أشنو؟Wat?
- Fin?فين؟Waar?
- Fou9ach?فوقاش؟Wanneer?
- 3lach?علاش؟Waarom?
- Kifach?كيفاش؟Hoe?
- Ch7al?شحال؟Hoeveel?
- Wach…?واش…؟Zo begin je een ja-neevraag: Wach nta mzyan? Gaat het goed met je?
- IyehإيهJa.
- LaلاNee.
- WakhaواخاOké. In orde.
- Ma fhemtchما فهمتشIk begrijp het niet.
- 3awed 3afakعاود عافاكZeg het nog eens, alsjeblieft.
- Chnou smitek?شنو سميتك؟Hoe heet je?
- Smiti…سميتي…Ik heet…
- Mnin nta? / Mnin nti?منين نتا؟ / منين نتي؟Waar kom je vandaan? (tegen een man / tegen een vrouw)
De familie 17
- Baba / Lwalidبابا / الوالدPapa. Vader.
- Mama / Lwalidaماما / الوالدةMama. Moeder.
- KhouyaخوياMijn broer.
- KhtiختيMijn zus.
- JeddiجديMijn grootvader.
- Jeddti / Mimaجدتي / ميمةMijn grootmoeder. Veel families zeggen Mima.
- 3ammiعميMijn oom, de broer van mijn vader.
- KhaliخاليMijn oom, de broer van mijn moeder.
- 3ammtiعمتيMijn tante, de zus van mijn vader.
- KhaltiخالتيMijn tante, de zus van mijn moeder.
- WeldولدJongen. Zoon.
- BentبنتMeisje. Dochter.
- DrariالدراريKinderen. Kids.
- RajelراجلMan. Echtgenoot.
- MraمراVrouw. Echtgenote.
- L3a2ilaالعائلةDe familie.
- L3ersالعرسDe bruiloft.
Getallen en geld 18
- Wa7edواحد1
- Joujجوج2
- Tlataتلاتة3
- Rb3aربعة4
- Khamsaخمسة5
- Settaستة6
- Seb3aسبعة7
- Tmenyaتمنية8
- Tes3oudتسعود9
- 3achraعشرة10
- 7dachحداش11
- Tnachطناش12
- 3echrinعشرين20
- Khamsinخمسين50
- Miyaمية100
- Alfألف1000
- DerhamدرهمDirham, het Marokkaanse geld.
- Ryalريال5 centiemen. Veel mensen rekenen prijzen nog in ryals: 20 ryals is 1 dirham, dus 100 ryals is 5 dirham.
Dagen en tijd 20
- LyoumاليومVandaag.
- GheddaغداMorgen.
- Lbare7البارحGisteren.
- DabaداباNu. Het kan ook zo meteen betekenen.
- Men ba3dمن بعدLater.
- DimaديماAltijd.
- Sba7الصباحDe ochtend.
- L3chiyaالعشيةDe namiddag.
- LilالليلDe nacht.
- Ch7al f sa3a?شحال فالساعة؟Hoe laat is het?
- SimanaالسيمانةDe week.
- ChherالشهرDe maand.
- L3amالعامHet jaar.
- LetninالتنينMaandag.
- TlatالتلاتDinsdag.
- Larb3لاربعWoensdag.
- LkhmisالخميسDonderdag.
- Jem3aالجمعةVrijdag.
- SebtالسبتZaterdag.
- L7edالحدZondag.
Eten en drinken 22
- LkhobzالخبزBrood.
- LmaالماWater.
- AtayأتايThee. In Marokko groene thee met munt.
- L9ehwaالقهوةKoffie.
- L7libالحليبMelk.
- L7emاللحمVlees.
- DjajالدجاجKip.
- L7outالحوتVis.
- LkhodraالخضرةGroenten.
- LfakyaالفاكيةFruit.
- LbidالبيضEieren.
- ZzitالزيتOlie.
- Lmel7aالملحةZout.
- SsokkarالسكرSuiker.
- L3selالعسلHoning.
- FtourالفطورOntbijt. Tijdens de ramadan de maaltijd waarmee je het vasten breekt.
- LghdaالغداLunch.
- L3chaالعشاAvondeten.
- BninبنينLekker. Heerlijk.
- Chba3tشبعتIk zit vol.
- Ji3anجيعانHongerig.
- 3tchanعطشانDorstig.
Thuis 14
- DarالدارHet huis. Thuis.
- LbitالبيتDe kamer.
- LkouzinaالكوزينةDe keuken.
- Bit lmaبيت الماHet toilet.
- L7ammamالحمامDe badkamer. Ook het openbare badhuis.
- LbabالبابDe deur.
- SserjemالسرجمHet raam.
- TablaالطبلةDe tafel.
- LkorsiالكرسيDe stoel.
- LfrachالفراشHet bed.
- TlajaالتلاجةDe koelkast.
- SsaroutالساروتDe sleutel.
- L7oumaالحومةDe buurt.
- LjarالجارDe buurman.
In de stad en onderweg 19
- Ttri9الطريقDe weg.
- NichanنيشانRechtdoor.
- 3la limenعلى ليمنRechts.
- 3la lisserعلى ليسرLinks.
- 9ribقريبDichtbij.
- B3idبعيدVer.
- HnaهناHier.
- TemmaتماDaar.
- Fin kayn…?فين كاين…؟Waar is…?
- L7anoutالحانوتDe kleine kruidenierswinkel in de buurt.
- Ssou9السوقDe markt.
- LmdinaالمدينةDe oude stad. Ook de stad.
- TomobilالطوموبيلDe auto.
- Taxi sghirطاكسي صغيرKleine taxi, binnen de stad.
- Taxi kbirطاكسي كبيرGrote gedeelde taxi, tussen steden.
- LagarلاڭارHet treinstation.
- LmatarالمطارDe luchthaven.
- LbabourالبابورDe boot. De ferry.
- W9ef hna 3afakوقف هنا عافاكStop hier, alsjeblieft.
Op de markt 12
- Ch7al hada?شحال هادا؟Hoeveel kost dit?
- GhaliغاليDuur.
- RkhisرخيصGoedkoop.
- N9es chwiyaنقص شويةDoe een beetje van de prijs af.
- Bghit…بغيت…Ik wil…
- Ma bghitchما بغيتشIk wil het niet.
- 3tini…عطيني…Geef me…
- Nouss kiloنص كيلوEen halve kilo.
- BezzafبزافVeel. Te veel.
- ChwiyaشويةEen beetje.
- SserfالصرفWisselgeld, muntjes.
- LflousالفلوسGeld.
Gevoelens en gezondheid 14
- Fer7anفرحانBlij.
- M9elle9مقلقVan streek. Geïrriteerd.
- 3iyanعيانMoe.
- MridمريضZiek.
- Kayderni rassiكيضرني راسيMijn hoofd doet pijn. Kayderni… betekent … doet pijn.
- TbibالطبيبDe dokter.
- SbitarالسبيطارHet ziekenhuis.
- LfarmasyanالفرماسيانDe apotheek. De apotheker.
- KhayefخايفBang.
- Tw7echtekتوحشتكIk mis je.
- KanbghikكنبغيكIk hou van je.
- MzyanمزيانGoed. Prima.
- KhayebخايبSlecht. Lelijk.
- ZwinزوينLeuk. Mooi.
Woorden die je tegen kinderen zegt 18
- Aji!أجي!Kom!
- Sir!سير!Ga!
- Koul!كول!Eet!
- Chreb!شرب!Drink!
- Gles!ڭلس!Ga zitten!
- Noud!نوض!Sta op!
- N3es!نعس!Ga slapen! Naar bed!
- Chouf!شوف!Kijk!
- Sme3!سمع!Luister!
- Hder!هدر!Praat!
- Kteb!كتب!Schrijf!
- 9ra!قرا!Lees! Studeer!
- L3eb!لعب!Speel!
- Tsenna!تسنى!Wacht!
- Jib!جيب!Breng het!
- 7ell!حل!Doe open!
- Sedd!سد!Doe dicht!
- Ghsel yeddik!غسل يديك!Was je handen!
Uitdrukkingen die je elke dag hoort 16
- Inchallahإن شاء اللهAls God het wil. Ook: ik hoop het.
- L7amdoulahالحمد للهGod zij dank.
- Bismillahبسم اللهIn de naam van God. Zeg je voor het eten of voor je ergens aan begint.
- Tbarkallahتبارك اللهPrachtig! Zeg je als compliment voor iemand of iets.
- Yallah!يالاه!We gaan! Kom op!
- SafiصافيGenoeg zo. Dat was het. Oké.
- Machi mochkilماشي مشكلGeen probleem.
- 3adiعاديNormaal. Het is goed.
- BchwiyaبشويةLangzaam. Zachtjes.
- Bzzerba!بالزربة!Schiet op!
- 7chouma!حشومة!Schaam je! Dat hoort niet. Ouders zeggen het vaak.
- Bsse7aبالصحةGeniet ervan! Zeg je na een maaltijd, een knipbeurt, een hammam of een nieuwe aankoop.
- Llah ychafikالله يشافيكBeterschap.
- Llah yr7moالله يرحموMoge God hem genadig zijn. Zeg je over iemand die is overleden.
- Mbarkin l3wacherمباركين العواشرFijn Eid-feest. Zeg je op de heilige dagen.
- Ramdan mbarekرمضان مباركFijne ramadan.
Goed om te weten
- Darija verschilt van regio tot regio. In het noorden, het oosten en het zuiden hoor je voor sommige ervan andere woorden. De woorden hier worden overal begrepen.
- Veel woorden spreken één man of één jongen aan. Tegen een vrouw of een meisje eindigen ze vaak op -a of -i: Kidayr wordt Kidayra, nta (jij) wordt nti, sir wordt siri, koul wordt kouli.
- Veel alledaagse woorden komen uit het Frans of het Spaans: tomobil, lkouzina, sbitar, tabla, simana.
- Je leert het best door thuis elke dag vijf woorden te gebruiken, met de familie, en door de grootouders te vragen hoe zij ze zeggen.